Dla właścicieli starszych domów azbest to dobrze znany powód do niepokoju, zwłaszcza gdy przychodzi czas na remont. W Polsce stosowanie azbestu zakazano w 1997 roku. Dlatego niemal każdy dom wybudowany lub remontowany przed tym rokiem może zawierać materiały z azbestem. W tym artykule omawiamy, co powinni wiedzieć i sprawdzić właściciele starszych domów.
Typowe miejsca występowania azbestu w różnych dekadach
Zastosowanie azbestu zmieniało się w kolejnych dekadach. W domach z lat 50. i wcześniejszych azbest występuje zwłaszcza w izolacji rur, płytach eternitowych i wokół palenisk. W domach z lat 60. typowymi materiałami z azbestem są klej do płytek, klej do wykładzin, wykładziny PCV i szpachle.
W budynkach z lat 70. azbest spotyka się często w tych samych miejscach co w domach z lat 60., a dodatkowo w płytach akustycznych i w izolacji kanałów wentylacyjnych. Także w latach 80. i 90., aż do wprowadzenia zakazu, stosowano wyroby z azbestem, dlatego materiały z tego okresu, na przykład klej do płytek, szpachla, izolacja rur czy płyty azbestowo-cementowe, nadal mogą go zawierać.
Co sprawdzić przed remontem?
Przed rozpoczęciem remontu warto ustalić, których materiałów dotyczy rozbiórka. Szczególnie należy sprawdzić: klej do płytek i fugi w łazience, szpachlę na ścianach, wykładziny PCV na podłodze i klej pod nimi, izolację rur, pokrycia dachowe, takie jak eternit i papa, oraz płyty ścienne. Wszystkie te materiały mogą zawierać azbest.
Dobrym punktem wyjścia jest ustalenie roku budowy domu i tego, czy był on remontowany przed 1997 rokiem. Jeśli dom remontowano kilkakrotnie, materiały z różnych okresów mogą leżeć jeden na drugim.
Praktyczne podejście
Badanie azbestu w starym domu nie oznacza, że wszystkie materiały trzeba zbadać naraz. Najbardziej praktyczne jest zbadanie materiałów, których dotyczy remont. Jeśli na przykład planują Państwo remont łazienki, pobiera się próbki materiałów z łazienki. Jeśli wymieniana ma być podłoga, bada się wykładzinę i klej pod nią.
Takie ukierunkowane podejście jest opłacalne i w większości przypadków wystarczające. Szersza inwentaryzacja całego domu jest potrzebna dopiero wtedy, gdy cały dom ma przejść generalny remont lub zostać rozebrany.
Materiały nienaruszone a materiały do rozbiórki
Ważne jest, aby zrozumieć, że nienaruszone materiały z azbestem wewnątrz konstrukcji nie stanowią bezpośredniego zagrożenia. Azbest staje się szkodliwy dopiero wtedy, gdy materiał ulega zniszczeniu, a włókna przedostają się do powietrza, którym oddychamy. Dlatego badanie azbestu jest szczególnie ważne właśnie przed pracami rozbiórkowymi.
Jeśli nie planują Państwo remontu, ale rozważają zakup starszego domu, można zapytać sprzedającego, czy przeprowadzano badania na obecność azbestu. Zwykły przegląd techniczny przy zakupie domu często nie obejmuje azbestu, dlatego warto sprawdzić tę kwestię osobno.
Szczególne warunki w domach jednorodzinnych i szeregowych
W domach jednorodzinnych azbest może występować w wielu miejscach, ponieważ dom był często remontowany kilkakrotnie na przestrzeni dziesięcioleci. Przy każdym remoncie mogły zostać użyte materiały zawierające azbest, więc konstrukcje mogą mieć kilka warstw z azbestem jedna na drugiej.
W domach szeregowych sytuacja jest często podobna, ale dodatkowo trzeba uwzględnić konstrukcje, za które odpowiada wspólnota, na przykład elewacje, wspólne instalacje i konstrukcję dachu. Zarząd wspólnoty powinien wyjaśnić kwestię azbestu przed wspólnymi przedsięwzięciami remontowymi.
Co dalej?
Jeśli są Państwo właścicielami starszego domu i planują remont, warto zacząć od sprawdzenia, czy materiały przeznaczone do rozbiórki zawierają azbest. Należy pobrać próbkę materiału, zapakować ją i wysłać do laboratorium. Na podstawie wyniku wiadomo, czy można przeprowadzić zwykłą rozbiórkę, czy potrzebna jest pomoc firmy wyspecjalizowanej w usuwaniu azbestu.
Starszy dom to nie problem – to możliwość. Gdy wiadomo, jakie materiały znajdują się w konstrukcji, remont można zaplanować bezpiecznie i sprawnie. Analiza azbestu to niewielki wydatek, który daje bezpieczeństwo i spokój.